Sermon Theology

Ngaihthamnak (Luke 6:32-35)

Written by Sang Uk Cung

Ngaihthiamnak

Jesuh khrih nih vailam cung in a thinh lai ah a chimmi bia nih  vawlei cung minung lungthin  tampi a kheh khuai. Cu bia cu a ral hna caah “Ngeihthiamnak” bia a si.  Minung nih ngeihthiam a herhlo le a duhlomi kan um loh. Ngeihthiamnak hi kan duhbik le kan herh cio bikmi a si. Cu pinah ngaihtiamnak hi Khrihfa kan zumhnak ah a muru a si.

Khrihfa kan nunnak ah ngaithiamnak a um lo ahcun khrihfa ti tlak hmanh kan si lo.   Cucaah ngaihthiamnak hi Jesuh khrih nun nih  a langhtermi le Jesuh zumtu vialte zong nih kan ngeih khawhnak lai a kan cawn piakmi a si. Cucu:

  1. Bawipa thlacamnak ah,“Mi nih kan cung i an sual tikah kan ngaithiam hna bangin kan sualnak kha kan ngaithiam ve” tiah nan cam lai a ti. Jesuh zumtu hna nih Bawipa thlacamnak kan cam tikah kan chim peng tikah ngaihthiamnak a herhnak a kan ngaihter. Hi kan chimnak thawngin ngaihtiam a herhmi le midang zong ngeihthiam ve ding kan sinnak a kan theihter tikah midang zong naihthiam khawh kan i zuam ve.
  2. Vailam tah cungah a thahtu mi hna caah, “ Ka pa zei an tuah ti an hngal lo an sualnak rak ngaithiam hna” tiah thla a cam piak hna. Cucaah khrihfami nih ngaihtiamnak hi kan i cawnpiak zungalmi a si.

 Baibal ah Ngeihthiamnak Kongah Cawnpiaknak Phun 2 in a um:

  1. Biakam hlun i Leviticas 24:20 ahcun, “Ruh khiah caah ruh khiah ve, mit caah mit ve, ha caah ha ve, mi kha a mui chiatter bantuk in chiatter ve” ti bak a si.( Exo 21:23-25, Deu.19:21, Matt. 5:38).Hi nih a langhtermi cu ngaihtiamnak ngeih lo kha a si.
  2. Biakam thar i Matthai 5:39, ahcun “Sihhmanhsehlaw keinih cun nancung i thatlonak a tuahtu hna kha lehrul hna hlah u, kan ti hna. Nan orhlei bel ah an in bengh hna ahcun khatlei zong kha van chit rih uh” a kan ti. Hihi ngaihtiamnak nun cawnpiaknak a si.

A cunglei baibal caang ah Moses phungbia hna kha Jesuh nih a lak in phundang in a kan cawnpiakmi a si. Jesuh nih Luke 6:32-35 ahcun “ Nangmah an dawmi lawng kha nan dawt hna ahcun zeicadah thluachuah hmuh cu na ruah? Mi sualmi hna hmanh nih amah a dawmi cu a dawt ve ko tung hna. Cun na cung i thatnak a tuahmi cung lawng i  thatnak na tuah ve ahcun zeicadah thluachuah hmuh cu nai ruah chan? Mi sualmi hna zong nih misual vemi hna sinah khan an cawih hna zat hmuh than dingah cun an coih ve ko tung hna. Cu ticun nan tuah awk a si lo. Nan rak kha daw hna u, an cungah khan thatnak tuah u, chaw kha mi va cawih hna ulaw kan hmuh than lai taah ruahchannak ngei hlah u. Laksawng tampi na hmuh lai I cung nunbik Pahtian fa nan si lai, zeicatiah amah cu mithalo mi hna le lawmh hmanh a duh lomi hna cung hmanh ah a tha”. tiah kan hmuh.

Voikhat cu peter kha Jesuh sinah, “sual nSaithiamnak ding caah voi 7 hi a za ko lo maw?”a ti. Jesuh nih a lehmi cu Voi 70 in a let 7 in ka ngaihthiam hna lai a ti.( Matt 18: 21-22). Cucu voi 490 bak a si. Kan dawtbikmi kan nupi le fale hmanh voi 3 thiang ngaithiam a har tuk. Sihmanhsehlaw Jesuh nih cun kan tuahkhawh loding kha a kan fial lo.  Cucu zeitindah kan tuah khawh lai? A ruang cu kanmah kha ngaithiam kan si ve caah a si. Ngaithiam rihlomi na si ahcun mi kha na ngaithiam kho bal hna lai loh. Sihmahshelaw Khrih nih an ngaithiamnak kha na co i na theih taktak ahcun midang zong na ngaithiam khawh awk a si.

Siangpahrang a rak um i, a salpa nih leiba Talen thong hra a bat (Talen pakhat hi minung pakhat nih kum 15 ni hlawh a si i thonghra cu a tam tuk hrinhran..)  Cucaah siangpahrang pa nih a leiba caah a nupi le a fale le  a ngeihmi thil fialte zuar siseh a ti. A salpa nih cun a bawipa hmaiah cun a khup ai bil i, ‘zaangfahnak tein ka hngak rih ko. Cham dih kan zuam ko lai’ tiah a nawl. A bawipa nih a zaangfah i cucaah a leiba cu a ngaitham i a kal ter. 

Mi pa cu a va chuak i a sal hawi pakhat tangka tlawnte a rak batu kha a va fuh. Amah cu a tlaih i, a or in a dih i, na ka batmi kha ka cham dih’ tiah a ti. A sal hawipa nihcun a khup aa bil i, ka ngang rih sawh cham khawh kan zuam ko lai tiah a nawl. Sihmanhsehlaw a duh lo. Thong ah khan a leiba a cham dih hlan tiang a thlak. Cu thil cu a sal hawi midang nih khan an hmuh tikah an ing a puai ngaingai i an bawipa sinah khan an va kal i an va chimh. Cucaah an bawipa nih kha sal kha a kawh i, sal tha lo, na ka nawl caah na ka batmi vialte kan ngaithiam dih. Na cungah zaangfahnak ka ngaih bantuk in pei na sal hawi cungah na ngeih ve awk a si cu’ tiah a ti. An bawipa cu a thin a hung ngaingai i leiba a lim khawh dih hlan tiang in thong ah a thlak (Matthai 18: 21-35). Pathian nih a kan ngaithiam caah midang zong ngaihtiam ve ding hrimhrim kha cawnpiak duhmi a si.Rev. Desmond Tutu nih, “Ngaithiamnak ngaih lo cun hmailei ruahchannak a um lo” a timi hi a hman tuk.

Vawilei cungah, “Armenian Genocide” hi roling tuanbia a si.  Armenia ram hi Khrifa a rak phaknak hi AD 301 hrawngah a si. Turkey ram tu cu Muslim ram a si.  Kum 1915 in 1923 kar (kum 8 chung) ah ral i dohnak fakpi an rak ngei i, Muslim rak a simi Turkey pawl nih Armenia pawl an ci hmih ding bak an timh. Kum 8 chungah hin minung 600,000 in 1,800,000 kar an rak thanh hna.

Voikhat cun Turkey Officer 7 cu inn kipah mi thah ah an vak len i, inn pakhat ah an va luh. Cu ka ahcun fanu dawt taktak pa 3 a ngeimi chung an si. An nu le pa cu an fanu le mit hmuh ah an lu an tan hna i, an fanule pa 3 tu cu nulepa sualnak an tuahpi hna. An cim cikcek hnuah a dongnak ah thong ah an thlak hna. Vanthat ah an fanu upabik nu kha thong in a chuak kho i, Nurse  a kai. A dih in Sizung pakhat ah rian a tuan.

Nikhat cu Turkey Officer pa pakhat laang in an van zawnh i, a chungril zong a chuak dih i, a ke zong a kiak dih. Sibawite nih tha tein an tuah hnuah Nurse nu kha… nangmah nih tha tein na zoh khenh lai tiah tuanvo a pek. Nurse nu nih cun ni 3 le zaan 3 chung it lo bak in a zoh khen. Officer pa cu  huamsam tein a hung dam. A dam tikah Doctor pa nih Officer pa sinah cun, “Na damnak hi Nurse pakhat nu ruang ah a si” tiah a chimh. Cu Nurse nu cu Officer pa nih cun a va ton i, Officer pa nih cun sau nawn a zoh i, “a hlan ah kan rak i tong bal maw? tiah a ti. Nurse  nih cun, “ a si …kan rak i tong bal ko ee” tiah a leh. Officer pa nih a lehmi cu, ‘A ziah na rak ka thah ko lo’ tiah a ti. Nurse nu nih a lehmi cu, “Kei cu bawi pakhat ka ngei i, cu ka bawipa nih cun na ral kha va daw hna a ka ti i, mah cu cu ka zulh  a ti”. Mahatma Gandi nih,”Ruahnak der nih mi an ngaithiam bal lo. Ngaihtiamnak cu Ruahnak pical pumpeknak a si” a timi hi a hman tuk. Na zumhnak ah a ho na sinak cu midang na ngaithiamnak cungah aa hngat.

U le nau, Nu le pa hna, Nurse nu a zulhmi lam hi kan lam a si. a nu le a pa a thattu pa, ngeihthiamnak a tuah khawhnak cu Jesuh thlarau thawng in a si. Kan ral dawt le ngaihtham kha kan rian bak tu a si ko. Kan tuahkhawh lo ding zong Jesuh nih a kan fial lo.  Na ral kha daw hna law zeitluk in dah lawmhnak taktak na hmuh lai. Cu lawmhnak tlun in lawmhnak dang khawika hmah ah na hmuh lai lo. Cucu Pathian pennak cu a si.( luke 19:9). Khrih nih a kan fialmi “ Ngeihtiamnak” nun ngeikhawh cio i zuam hna usih.

 

About the author

Sang Uk Cung

I am very interested to support the empowerment for the persons with disabilities in Myanmar.

Leave a Comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.